Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesi Nasıl Hazırlanır?

Serigrafi baskı teknik şartnamesi; baskı yapılacak ürünün malzemesini, baskı ölçüsünü ve konumunu, renkleri, beklenen görünümü, dayanım şartlarını, numune ve kabul yöntemini yazılı olarak tanımlayan teknik dokümandır. İyi hazırlanmış bir şartname yalnızca “serigrafi baskı yapılacaktır” demez; hangi sonucun kabul edileceğini ve bu sonucun nasıl kontrol edileceğini de açıklar.

Özellikle metal, plastik, cam, cihaz paneli, endüstriyel etiket ve benzeri teknik işlerde şartname hazırlanırken yüzey ile boya sistemi birlikte değerlendirilmelidir. Aynı tasarımın farklı malzemeler üzerinde aynı boya, kalıp ve kurutma yöntemiyle uygulanması beklenmemelidir. Baskı yaptırılacak projenin teknik olarak değerlendirilmesi gerekiyorsa serigrafi baskı hizmeti kapsamındaki yüzey, ölçü, renk, adet ve dayanım kriterleri üzerinden ilerlenebilir.

إجابة مختصرة: Kullanılabilir bir serigrafi baskı şartnamesinde en az ürün ve yüzey tanımı, baskı konumu ve ölçüsü, renk referansı, baskı dosyası, performans beklentileri, kurutma veya kürleme koşulunun belirlenme yöntemi, numune onayı, test yöntemi ve kabul kriterleri açık olmalıdır. Kesin toleranslar ise ürüne ve projeye göre belirlenmeli; kaynaksız standart değerler kullanılmamalıdır.

محتويات

• Serigrafi baskı teknik şartnamesi nedir?
• Teknik şartnamede neler olmalıdır?
• Şartname nasıl hazırlanır?
• Serigrafi baskı teknik şartnamesi örneği
• Test ve kabul kriterleri nasıl belirlenir?
• Hangi standartlar kullanılabilir?
• Sık yapılan şartname hataları
• الأسئلة الشائعة

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesi Nedir?

Teknik şartname, alıcı ile baskıyı gerçekleştirecek taraf arasında üretilecek sonucun teknik tanımını oluşturur. Buradaki amaç baskı yöntemini gereksiz ayrıntılarla kısıtlamak değil, ürünün işlevi açısından önemli olan şartları ölçülebilir veya en azından açık biçimde tarif etmektir.

Örneğin yalnızca “siyah serigrafi baskı yapılacaktır” ifadesi birçok soruyu cevapsız bırakır. Siyahın hangi referansa göre değerlendirileceği, baskının ürün üzerindeki konumu, kabul edilecek pozisyon sapması, boya yüzeyinin görünümü, kullanım sırasında karşılaşacağı kimyasallar, sürtünme veya yıkama gereksinimi gibi bilgiler belirtilmemiş olur.

Bu nedenle teknik şartname bir baskı talimatından daha kapsamlıdır. Dosyanın nerede basılacağını tarif ederken aynı zamanda seri üretimde hangi ürünün kabul, hangi ürünün red sayılacağını da belirlemelidir.

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesinde Neler Olmalıdır?

Şartname başlığı	Tanımlanması gereken bilgi	لماذا هو مهم؟
Ürün ve yüzey	Malzeme türü, kaplama, yüzey işlemi, yüzey rengi ve gerekiyorsa malzeme kodu	Boya tutunması ve yüzey hazırlığı buna bağlıdır.
منطقة الطباعة	En, boy, yön, referans noktası ve ürün üzerindeki konum	Ürünler arasında konum tutarlılığını sağlar.
تصميم	Onaylı dosya revizyonu, renk sayısı ve çok renkli işlerde ayrımlar	Yanlış veya eski grafik kullanılmasını önler.
لون	Pantone, RAL, fiziksel master numune veya tanımlanmış ölçüm yöntemi	“Kırmızı”, “mavi” gibi yoruma açık tarifleri önler.
نظام الطلاء	Yüzeye ve kullanım ortamına uygunluk ile istenen fonksiyonel özellikler	Tutunma, esneklik, kimyasal ve kullanım dayanımını etkiler.
Kalıp ve proses	Sonucu etkileyen zorunlu bir proses şartı varsa tanımlanır	Gereksiz proses kısıtlaması ile gerçek kalite kriterinin karıştırılmasını önler.
Kurutma / kürleme	Kullanılan boya üreticisinin teknik föyüne ve ürünün ısı dayanımına göre belirlenmesi	Yalnız yüzeyin kuru görünmesi nihai dayanımın oluştuğunu göstermez.
Görsel kalite	Kenar netliği, kapatıcılık, lekelenme, iğne deliği, taşma ve renk kaydı	Seri üretimde görsel kabul sınırını belirler.
Dayanım	Gerçek kullanım koşuluna uygun test yöntemi ve kabul kriteri	“Silinmeyecek” gibi belirsiz ifadelerin yerine kontrol edilebilir şart oluşturur.
Numune	İlk numune, master numune veya ilk parça onayının nasıl yapılacağı	Seri üretim için ortak referans oluşturur.
Kabul planı	Kontrol edilecek miktar, kusur türleri ve red koşulları	Partinin hangi yöntemle kabul edileceğini belirler.

Ürün malzemesi ayrıntılı yazılmalıdır

Şartnamede yalnızca “plastik parça” yazılması çoğu teknik uygulama için yeterli değildir. Plastik türü, varsa kaplama veya yüzey işlemi ve parçanın kullanım koşulları bilinmelidir. PP, PE, PVC, ABS, polikarbonat veya farklı bir plastik aynı yüzey davranışına sahip olmak zorunda değildir.

Aynı yaklaşım metalde de geçerlidir. Ham metal, boyalı metal, elektrostatik boyalı yüzey veya başka bir kaplamaya sahip parça aynı boya ve yüzey hazırlığıyla değerlendirilmemelidir.

Baskı konumu teknik çizimle desteklenmelidir

Baskının yalnız eni ve boyu değil, ürün üzerindeki referans konumu da tanımlanmalıdır. Özellikle cihaz paneli, otomotiv parçası, elektronik muhafaza ve kumanda elemanlarında logo veya sembolün hangi kenardan referans alınarak konumlandırılacağı belirtilmesi üretim kontrolünü kolaylaştırır.

Konum toleransı gerekiyorsa değer proje sahibi tarafından işlevsel gereksinime göre belirlenmelidir. Her serigrafi işi için kullanılabilecek evrensel bir konum toleransı yoktur.

Renk tanımı yalnız gözle yoruma bırakılmamalıdır

Kurumsal veya fonksiyonel renk gerekiyorsa şartnamede renk referansı açıkça belirtilmelidir. Pantone, RAL, müşteri tarafından onaylanmış fiziksel renk numunesi veya uygun projelerde cihazla ölçülebilen renk hedefi kullanılabilir.

Rengin cihazla değerlendirilmesi gerekiyorsa ölçüm yöntemi, ölçüm koşulları ve kabul sınırı şartnamede birlikte tanımlanmalıdır. Grafik sanatlarında spektral ölçüm ve kolorimetrik hesaplama için ekran baskısını da kapsayan ISO 13655 ilgili teknik referanslardan biridir. Ancak standardın adını yazmak tek başına bir renk toleransı oluşturmaz; kabul eşiğinin ayrıca tanımlanması gerekir.

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesi Nasıl Hazırlanır?

1. Önce ürünün gerçek kullanım koşulunu belirleyin

Şartname baskı yönteminden önce ürünün kullanımını tarif etmelidir. Baskılı parça iç ortamda mı kullanılacak? Dış ortam görecek mi? Su, deterjan, yağ, alkol veya başka kimyasallarla temas edecek mi? Tekstil ürünü yıkanacak mı? Parçanın yüzeyi kullanım sırasında elle sürekli temas görecek mi?

Dayanım şartları bu soruların cevabına göre belirlenmelidir. Gerçekte kimyasal temas görmeyecek bir ürüne gereksiz solvent dayanımı şartı eklemek maliyet ve proses karmaşıklığı yaratabilir; kimyasal temas gören bir parçaya sadece “kalıcı baskı” yazmak ise yetersizdir.

2. Baskı dosyası ve revizyonu sabitleyin

Şartnameye bağlı üretimde hangi grafik revizyonunun kullanılacağı açık olmalıdır. Üretim dosyasında baskının gerçek ölçüsü, renk sayısı, baskı yönü ve çok renkli işlerde gerekli kayıt düzeni tanımlanmalıdır.

Kalıp hazırlanması gerekiyorsa ipek germe ve desen oluşturma birbirinden farklı işlemlerdir. Projeye göre mevcut çerçevenin hazırlanması için serigrafi kalıp germe hizmeti veya film ve emülsiyon üzerinden desen aktarımı için serigrafi kalıp pozlama hizmeti قابل للتقييم.

3. Sonuç şartı ile proses şartını birbirinden ayırın

Teknik şartnamede kritik bir hata, istenen sonucu tanımlamak yerine üreticinin bütün proses parametrelerini gereksiz biçimde sabitlemektir. Örneğin belirli bir mesh, ragle sertliği veya baskı geçişi ürünün doğrulanmış üretim prosesinin parçası değilse bunları rastgele şartname maddesi haline getirmek doğru değildir.

Esas ihtiyaç boya kalınlığı, kapatıcılık, detay çözünürlüğü veya başka bir fonksiyonel sonuçsa şartname mümkün olduğunca bu sonucu tanımlamalıdır. Üretim prosesinin ayrıca doğrulanması gereken endüstriyel uygulamalarda ise mesh, kalıp, emülsiyon, boya ve kurutma parametreleri kontrollü proses dokümanında sabitlenebilir.

Kalıp ölçüsü ve mesh gibi değişkenlerin işe göre belirlenmesi gerektiğinde mevcut لوحة طباعة الشاشة üzerinden çerçeve, baskı alanı ve çalışma payı ilişkisi incelenebilir.

4. Boyayı yalnız marka veya renk adıyla tarif etmeyin

Boya sisteminde öncelikle yüzey uyumu ve istenen performans tanımlanmalıdır. Kullanılacak ürün belirlenmişse üreticinin teknik föyündeki yüzey uyumluluğu, inceltme, yardımcı ürün, uygulama ve kurutma veya kürleme bilgileri esas alınmalıdır. Güvenlik gereksinimleri için ilgili Güvenlik Bilgi Formu dikkate alınmalıdır.

Farklı yüzeylere yönelik mevcut seçenekleri değerlendirmek için serigrafi boyaları ve baskı mürekkepleri kategorisi incelenebilir. Ancak yalnız ürün adından hareketle bütün yüzeylere uygunluk varsayılmamalıdır.

5. Evrensel kurutma veya kürleme değeri yazmayın

Serigrafi baskı teknik şartnamesine kaynaksız şekilde tek bir sıcaklık veya süre yazılması doğru değildir. Kurutma ya da fikse koşulu kullanılan boya sistemine, katman yapısına, yüzeye ve ürünün ısı dayanımına göre değişebilir.

Bu nedenle şartname, doğrulanmış bir proses reçetesi yoksa ilgili boya üreticisinin güncel teknik föyüne uygun uygulama yapılmasını istemeli ve gerekiyorsa üretim numunesi üzerinden performansı doğrulamalıdır.

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesi Örneği

Aşağıdaki yapı doğrudan bütün projelerde kullanılacak sabit bir şartname değildir. Projeye özel değerlerin doldurulması gereken örnek bir çalışma şablonudur.

Madde	Şartnamede doldurulacak bilgi
1. Ürün	[Ürün adı / parça kodu / teknik resim revizyonu]
2. Baskı yüzeyi	[Tam malzeme türü, kaplama ve yüzey işlemi]
3. Baskı yöntemi	الطباعة بالشاشة الحريرية
4. Baskı alanı	[En × boy ve teknik çizimdeki referans konumu]
5. Baskı yönü	[Parçanın yön referansı]
6. Grafik	[Dosya adı ve revizyon numarası]
7. Renk	[Pantone / RAL / onaylı fiziksel numune / ölçülebilir renk hedefi]
8. Boya	[Yüzey ve kullanım şartına uygun boya sistemi veya doğrulanmış ürün]
9. Kurutma / kürleme	[Doğrulanmış üretim reçetesi veya boya teknik föyüne göre]
10. Görsel kabul	[Kenar netliği, taşma, kapatıcılık, iğne deliği ve benzeri kabul şartları]
11. Konum kontrolü	[Referans noktası, ölçüm yöntemi ve proje toleransı]
12. Renk kontrolü	[Görsel master numune veya tanımlanmış ölçüm yöntemi ve toleransı]
13. Dayanım testi	[Uygulanacak gerçek test yöntemi, koşulları ve kabul seviyesi]
14. Numune onayı	[Seri üretim öncesi onaylanacak numune ve onay yöntemi]
15. Parti kabulü	[Numune sayısı, kontrol yöntemi ve red kriteri]
16. Ambalaj	[Baskılı yüzeyleri sürtünme ve hasardan koruyacak ambalaj şartı]
17. Değişiklik kontrolü	[Onaysız malzeme, boya veya proses değişikliğine ilişkin kural]

Bu tabloda köşeli parantez içinde bulunan alanlar gerçek proje bilgileriyle doldurulmadan nihai teknik şartname olarak kullanılmamalıdır.

Serigrafi Baskıda Test ve Kabul Kriterleri Nasıl Belirlenir?

“Baskı dayanıklı olacaktır”, “boya çıkmayacaktır” veya “kaliteli serigrafi yapılacaktır” gibi ifadeler teknik kabul kriteri değildir. Kabul edilebilir bir şart, testin nasıl yapılacağını ve hangi sonucun başarı sayılacağını tanımlamalıdır.

Görsel kontrol

Görsel kontrolde projeye göre aşağıdaki unsurlar değerlendirilebilir:

• Baskının doğru konumda bulunması
• Kenarların ve küçük yazıların okunabilir olması
• İstenmeyen boya taşması bulunmaması
• Baskı alanında açıklık veya istenmeyen iğne delikleri bulunmaması
• Çok renkli işlerde renklerin belirlenen kayıt şartını karşılaması
• Rengin onaylı referansla uyumlu olması
• Ürün üzerinde baskı kaynaklı istenmeyen kirlenme bulunmaması

Bunların hangisinin kritik olduğu ürüne göre değişir. Örneğin dekoratif bir baskıyla fonksiyon sembolü taşıyan bir cihaz panelinin kabul kriterleri aynı olmak zorunda değildir.

Yapışma kontrolü

Bir bant yapıştırıp sökmek atölye içi karşılaştırma amacıyla kullanılabilir; ancak yöntemi tanımlanmamış sıradan bir “bant testi” otomatik olarak standardize edilmiş kabul testi sayılmaz.

Metal üzerindeki bazı kaplama sistemlerinde tarafların uygun görmesi halinde ASTM D3359 gibi tanımlı bantla yapışma yöntemleri referans alınabilir. Bununla birlikte ASTM D3359’un kapsamı ve sınırlamaları vardır; her plastik, cam, tekstil veya serigrafi uygulamasına koşulsuz olarak aktarılmamalıdır.

مقاومة المواد الكيميائية

Baskı kullanım sırasında deterjan, alkol, yağ, solvent veya başka bir maddeyle temas edecekse şartname temas edecek ajanı açıkça belirtmelidir. Testte kullanılacak ürün, konsantrasyon, temas şekli, süre, çevrim sayısı, bekleme koşulu ve kabul sonucu tanımlanmadan “kimyasala dayanıklı” ifadesi yeterince teknik değildir.

Baskıların çeşitli sıvı ve katı ajanlara, solventlere, verniklere ve asitlere karşı direncinin değerlendirilmesine yönelik yöntemler içeren ISO 2836:2021, serigrafi dahil çeşitli baskı prosesleri için kullanılabilecek teknik referanslardan biridir. Bununla birlikte ürünün gerçek kullanım senaryosuna uygun test seçilmeli ve kabul seviyesi alıcı tarafından tanımlanmalıdır.

Numune onayı

Seri üretimden önce onaylı bir numune oluşturulması özellikle renk, yüzey görünümü, boya tutunması veya konum hassasiyeti önemli olan projelerde yararlıdır. Onaylanan numune mümkünse hangi dosya revizyonu, ürün malzemesi ve üretim koşuluyla hazırlandığı bilgisiyle ilişkilendirilmelidir.

Numune yalnızca “güzel görünüyor” şeklinde onaylanmamalıdır. Seri üretimde kontrol edilecek özellikler numune onayı sırasında da gözden geçirilmelidir.

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesinde Hangi Standartlar Kullanılabilir?

Serigrafi baskıya ilişkin tek bir standart numarasını bütün işler için şartnameye eklemek doğru değildir. Kullanılacak standart, ürünün ve kontrolün kapsamıyla eşleşmelidir.

ISO 12647-5

ISO 12647-5, serigrafi baskıyla ilgili önemli standartlardan biridir ancak kapsamı genel anlamda bütün serigrafi baskılar değildir. Standart, dört renk proses renkli malzemenin ekran baskısındaki proses kontrolünü ve belirli grafik uygulamalarını ele alır. Bu nedenle tek renkli endüstriyel parça işaretlemesine yalnız adı serigrafi standardı olduğu için otomatik olarak uygulanmamalıdır.

ISO 2834-3

ISO 2834-3, serigrafi mürekkepleriyle laboratuvar test baskılarının hazırlanmasına yönelik bir yöntem tanımlar. Optik ve bazı direnç değerlendirmelerinde kullanılabilecek test baskılarının hazırlanması açısından değerlidir; ancak tek başına bir seri üretim ürün kabul şartnamesi değildir.

ISO 2836

ISO 2836, basılı malzemelerin çeşitli ajanlara karşı dayanımının değerlendirilmesine ilişkin yöntemler içerir ve serigrafi baskıyı da kapsamına alır. Kimyasal veya sıvı temas dayanımı gerçekten proje gereksinimiyse değerlendirilmesi anlamlı olabilir.

ISO 13655

ISO 13655, grafik sanatlarında spektral ölçüm ve kolorimetrik hesaplama prosedürlerini kapsar ve serigrafi baskıyı da uygulama alanları arasında sayar. Renk doğrulamasının cihazla yapılacağı projelerde ilgili olabilir.

Standart numarasının şartnameye yazılması yeterli değildir. Hangi özelliğin hangi yöntemle kontrol edileceği, kullanılacak standardın bölümü veya yöntemi ve kabul kriteri proje kapsamında ayrıca tanımlanmalıdır.

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesinde Sık Yapılan Hatalar

“Silinmez baskı” yazıp test tanımlamamak

Silinmezlik teknik olarak ölçülebilir bir ifade değildir. Ürünün hangi etkiye karşı dayanıklı olması gerektiği tanımlanmalıdır: kuru sürtünme, ıslak sürtünme, deterjan, alkol, yağ, yıkama veya başka bir kullanım koşulu.

Yüzeyi yalnız “plastik” veya “metal” olarak belirtmek

Yüzeyin gerçek malzemesi ve varsa kaplaması bilinmeden doğru boya sistemi ve yüzey hazırlığının belirlenmesi zorlaşır.

Renk için sadece “siyah” veya “kırmızı” yazmak

Renk görünümü kritikse referans tanımlanmalıdır. Aksi halde üretici ile alıcının renk algısı farklı olabilir.

Standart numarasını kapsamını kontrol etmeden eklemek

Bir standardın başlığında “screen printing” ifadesinin bulunması, her serigrafi ürününe uygulanabileceği anlamına gelmez. Standardın kapsamı ve ilgili test metodu okunmalıdır.

Her yüzey için aynı yapışma testini istemek

Metal kaplamalar için geliştirilmiş bir yöntemi doğrulama yapmadan plastik, cam veya tekstile taşımak yanlış sonuç verebilir. Test yöntemi yüzey ve boya sistemine uygun seçilmelidir.

Numune onayı yapmadan seri üretime geçmek

Özellikle yeni yüzey, yeni boya, hassas renk veya özel dayanım beklentisi bulunan işlerde numune üretimi teknik riski azaltır. Onaylanan numune seri üretim için ortak görsel ve teknik referans sağlayabilir.

Boya kuruma değerlerini kaynaksız yazmak

Her boya için geçerli tek bir kurutma sıcaklığı veya süresi yoktur. Ürünün teknik föyü ve baskı yapılan malzemenin ısı dayanımı esas alınmalıdır.

Teknik Şartnameyle Serigrafi Baskı Teklifi Nasıl Alınır?

Hazır bir serigrafi baskı teknik şartnameniz varsa teklif sırasında yalnız PDF veya çizimi göndermek yerine baskı yapılacak gerçek ürünü de tanımlayın. Ürün malzemesi, ürün fotoğrafları, baskı ölçüsü, renk sayısı, adet, kullanım koşulu ve varsa onaylı numune birlikte paylaşılırsa teknik değerlendirme daha sağlıklı yapılabilir.

OkanGökhan’da serigrafi baskı talepleri yüzey, ölçü, renk, adet, boya-kalıp ihtiyacı ve dayanım beklentisine göre proje bazında değerlendirilmektedir. Teknik şartnameye bağlı özel bir test veya kabul koşulu bulunuyorsa bu bilginin teklif aşamasında paylaşılması gerekir.

Kalıbın ayrıca hazırlanması gereken projelerde تمديد القالب و التعرض للعفن işlemleri baskı gereksinimleriyle birlikte değerlendirilebilir.

Ürün fotoğrafı, teknik resim, baskı dosyası ve varsa mevcut şartnamenizi paylaşarak uygulanabilir baskı yöntemi hakkında bilgi almak için OkanGökhan iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Serigrafi Baskı Teknik Şartnamesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Serigrafi baskı teknik şartnamesi zorunlu mudur?

Her basit baskı işi için kapsamlı bir şartname zorunlu değildir. Ancak ölçü, renk, dayanım, konum veya kabul kriterinin önemli olduğu endüstriyel ve kurumsal işlerde yazılı teknik şartname taraflar arasındaki beklentiyi netleştirir.

Serigrafi baskı şartnamesinde mesh numarası yazılmalı mı?

Mesh değeri doğrulanmış üretim prosesinin zorunlu parçasıysa yazılabilir. Ama müşterinin esas ihtiyacı belirli bir baskı sonucuysa ve mesh seçimi üreticinin proses bilgisine bırakılabiliyorsa gereksiz yere sabitlenmemelidir. Mesh yazılacaksa kullanılan birim ve adlandırma açık olmalıdır.

Pantone kodu vermek renk şartnamesi için yeterli midir?

Birçok projede iyi bir başlangıç referansıdır ancak objektif cihaz ölçümü gerekiyorsa ölçüm yöntemi ve kabul toleransı da tanımlanmalıdır. Baskı yüzeyi, boya ve yüzey parlaklığı algılanan rengi etkileyebilir.

Bant testi serigrafi baskının dayanımını gösterir mi?

Tanımlı bir yöntem olmadan yapılan basit bant kontrolü yalnız karşılaştırmalı atölye kontrolü olarak değerlendirilmelidir. Standardize edilmiş kabul testi gerekiyorsa yüzeye uygun test yöntemi ve kabul seviyesi şartnamede belirtilmelidir.

Her serigrafi baskı için aynı teknik şartname kullanılabilir mi?

Hayır. Tekstil, cam, metal, PP, PE, PVC, boyalı panel veya başka bir yüzey farklı boya, yüzey hazırlığı, kurutma ve dayanım gereksinimlerine sahip olabilir. Şartname ürünün gerçek kullanımına göre hazırlanmalıdır.

Seri üretim öncesinde numune gerekli midir?

Her işte zorunlu değildir; ancak yeni yüzey, özel renk, teknik dayanım veya hassas konum şartı bulunan projelerde numune onayı üretim riskini azaltabilir. Numunenin hangi kriterlere göre onaylandığı da kayıt altına alınmalıdır.

Teknik şartnameyi baskıyı yapan firma mı hazırlamalıdır?

Ürünün fonksiyonel gereksinimleri ve kabul kriterleri esas olarak ürünü tasarlayan veya satın alan tarafça belirlenmelidir. Baskı firması uygulanabilir proses, boya, kalıp, numune ve test yöntemi konusunda teknik değerlendirme sağlayabilir. Nihai şartların iki tarafça açık biçimde anlaşılması önemlidir.